11’İNCİ YARGI PAKETİNDE KRİTİK 15 MADDE KOMİSYONDAN GEÇTİ
Cezaevlerinden erken ayrılma imkânı, avukatlık disiplin düzenlemeleri ve Kamu İhale Kanunu’ndaki yeni uygulamaları içeren 11. Yargı Paketi’nin ilk 15 maddesi, TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edildi.
TBMM Adalet Komisyonu, kamuoyunda “11’inci Yargı Paketi” olarak bilinen Türk Ceza Kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapan düzenlemenin ilk 15 maddesini onayladı. Paket, özellikle mahkûmlar için erken tahliye imkânı, Kamu İhale süreçlerine ilişkin yeni kurallar ve avukatlık disiplin mekanizmalarında kapsamlı değişiklikler içermesiyle dikkat çekiyor.
Düzenlemeyle birlikte, 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlar bakımından hükümlüler için önemli bir kapı aralanıyor. Teklife göre, bu kapsamda olan hükümlüler, kapalı cezaevinden açık cezaevine ve açık cezaevinden denetimli serbestliğe 3 yıl daha erken ayrılabilecek. Böylece yaklaşık 55 bin mahkûm için tahliye süreci hızlanmış olacak.
İcra ve İflas Kanunu’nda köklü değişikliklere gidiliyor. İhalenin feshi süreçlerinde harç ve teminat yükümlülüklerine uyulmaması halinde talepler dosya üzerinden kesin olarak reddedilecek. Ayrıca borçlunun son 1 yıl içinde yaptığı karşılıksız veya şüpheli işlemler “bağışlama” sayılarak iptale konu olabilecek. Sözleşmelerdeki gerçek değer incelemesi ise daha belirgin hale getirildi.
Avukatlık Kanunu’nda da disiplin hükümleri yeniden şekilleniyor. Avukatlara uygulanacak disiplin cezaları “uyarma, kınama, para cezası, işten çıkarma ve meslekten çıkarma” olarak düzenlenirken, tekrar eden disiplin suçlarına yönelik yaptırımlar ağırlaştırılıyor. Barolara bildirilen soruşturma ve mahkeme kararları, disiplin süreçlerinin daha şeffaf işletilmesini sağlayacak. Ayrıca, avukatların siciline işlenen bazı disiplin cezalarının 5 yıl sonra silinmesine imkân tanınıyor.
Kamu İhale Kanunu’nda, itirazen şikâyet süreçlerine ilişkin başvuru bedelleri, kararlara göre kısmen iade edilebilecek. İhale sözleşmelerinin iptali, doğal afet gerekçeleri veya mücbir sebeplerle fesih durumlarında yükleniciye, tamamlanmayan oran üzerinden bedel iadesi yapılabilecek. Bu düzenleme, 26 Aralık 2025’te yürürlüğe girecek.
Ceza yargılamaları açısından önemli bir değişiklik ise “dolandırıcılık” suçunun yargılama merciine ilişkin oldu. Buna göre, TCK’da düzenlenen “dolandırıcılık” suçları artık Asliye Ceza Mahkemeleri tarafından görülecek. Düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce ağır cezada görülmekte olan dosyalarda görev değişikliği nedeniyle dava devri yapılmayacak; süreç mevcut haliyle devam edecek.
Türk Ceza Kanunu’ndaki “akıl hastalığı” hükmü de yeniden tanımlanıyor. Kısmi akıl hastalığı bulunan kişilere hem ceza hem de güvenlik tedbiri uygulanabilecek. Ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet gerektiren suçlarda gözetim süresi en az 1 yıl, diğer yüksek cezalı suçlarda ise en az 6 ay olacak.
Komisyon Başkanı Cüneyt Yüksel, ilk bölümün kabulünün ardından görüşmelere akşam saatlerinde devam edileceğini duyurdu. Paket, kalan maddelerin de değerlendirilmesiyle birlikte kamuoyunun yakından takip ettiği birçok düzenlemeyi yasama sürecinde netleştirecek.